Wat heb jij op je lever?

De afgelopen blogs gingen over vetten, eiwitten en koolhydraten. In dit blog ga ik het hebben over de lever, galwegen en galblaas

Wat heb jij op je lever? Je gal spuwen. Bekende Nederlandse spreekwoorden, die duidelijk iets over de lever en de gal vertellen. En hoe mensen reageren naar aanleiding van iets wat ze overkomt. Hoe kan het, dat bepaalde reacties van mensen gekoppeld zijn aan bepaalde organen? Daarvoor is het zinvol om eerst te weten, wat het orgaan voor ons lichaam betekent.

Ligging van de lever en de galblaas

De functie van de lever en de galblaas

De lever met daaraan gekoppelde galblaas ligt rechts onder de ribbenkast. De lever speelt een centrale rol bij de spijsvertering, omdat alle opgenomen voedingsstoffen direct via het bloed door het poortaderstelsel naar de lever wordt getransporteerd, om daar al een selectie te maken van wat wel of niet goed is voor ons lichaam. Wat niet goed is, wordt meteen ontgift. Dit ontgiften gebeurt in twee fases. In de eerste fase worden de gifstoffen zo gemaakt dat ze oplosbaar worden in water of vet. Dan zijn het nog steeds gifstoffen. Gedurende de tweede fase worden de gifstoffen geneutraliseerd, zodat ze zonder schade te berokkenen uitgescheiden kunnen worden via de nieren en de blaas, of via de darmen (stoelgang). Dit ontgiften vraagt veel micronutriënten in de vorm van vitaminen, mineralen, spoor-elementen en vooral ook enzymen. Enzymen zijn stofjes, die de chemische reacties activeren. Ook bij de enzymen, gemaakt door ons lichaam, zijn vitaminen en mineralen betrokken. Het hele gebeuren in de lever is een enorm ingewikkeld biochemisch proces. Dit biochemisch proces kan er voor zorgen dat de mens kan vernieuwen. Elke seconden worden cellen vernieuwd. Zo leven de slijmvliescellen van de darmen maar vier dagen, terwijl de botten elke zeven jaar helemaal vernieuwd zijn. Dit proces van vernieuwing kan er voor zorgen, dat veroudering minder snel toeslaat.

Je gal spuwen

De lever en de galblaas hebben een speciale functie bij de vetvertering. De gevormde galzure zouten in de lever kunnen worden opgeslagen in de galblaas. Galzure zouten zorgen tussen de maaltijden door voor het schoonhouden van de dunne darm. Veel ziekmakende micro-organismen kunnen niet leven in een omgeving met gal. Als er een vetrijke maaltijd wordt genuttigd, zal de galblaas samenknijpen en extra galzure zouten in de darm brengen, om de vetten te verdelen in heel kleine bolletjes, zodat ze opgenomen kunnen worden door de lymfe en het bloed.
De gal voert stoffen af naar de darmen, die door de lever zijn ontgift.

Daarmee spiegelt de gal het afvoeren van giftige emoties of trauma’s, waardoor er een vrije doorstroom van energieën en emoties kan komen. Meestal hebben deze emoties te maken met frustratie, machteloze kwaadheid die niet is geuit, en zwartgalligheid.

De lever heeft heel veel functies, die allemaal te maken hebben met opbouw en afbraak van stoffen. Van de opslag van glucose naar glycogeen en terug naar energie als daar om wordt gevraagd, tot de opbouw van menselijke eiwitten (bouw- en herstel stoffen) en de afbraak van overtollige aminozuren. Zo zijn er nog een veel meer functies die de lever uitvoert. Direct en indirect heeft de lever invloed op heel veel systemen in het lichaam, maar ook op ons humeur. Dit wordt het biotransformatieproces van de lever genoemd. De kracht van de lever geeft kracht aan het lichaam. De spiegel naar de psychologische betekenis staat voor de kracht van de mens, die meester is over zijn bewuste en onbewuste emoties, door te vertrouwen op al die transformatieprocessen. Belangrijk hierbij is het geloof en vertrouwen in ons zelf met betrekking tot onze kritische verwerking en ervaringen.

Overbelaste lever

De lever is dus een belangrijk orgaan en niet voor niets het grootste ontgiftigingsorgaan van het lichaam. De lever is betrokken bij zo’n 600 stofwisselingsprocessen. Zonder lever zou je niet kunnen leven. De reguliere geneeskunst heeft geen medicijnen voor herstel van de lever. Als het echt misgaat met de lever, is een transplantatie de enige oplossing.

Wanneer er teveel gifstoffen aan de lever worden aangeboden, uit onze voeding en uit het milieu, dan kan de lever het niet meer aan en raakt overbelast. Er is dan nog wel een escaperoute: de gifstoffen worden opgeslagen in lichaamsvet of in ander weefsels. Daarom zijn er in onze huidige maatschappij zoveel mensen te zwaar: we eten te veel en dan ook nog de verkeerde dingen. Ondanks deze “noodoplossing” raakt de lever uiteindelijk uitgeput. Hij moet teveel ongewenste stoffen verwerken of functioneert bijvoorbeeld niet goed als gevolg van erfelijke aanleg, alcoholmisbruik of infectieziekten (virussen, bacteriën, schimmels). Er kunnen problemen ontstaan als het lichaam teveel ongewenste stoffen binnenkrijgt of wanneer de lever niet goed werkt. Sommige gifstoffen kunnen na verloop van tijd weer in de bloedbaan komen, bijvoorbeeld bij afvallen. Een populaire term hiervoor is detoxen. Dit moet met beleid gebeuren, anders is het middel erger dan de kwaal.

Lief zijn voor lever en gal

Naast de specifieke groene groenten, waar de lever heel blij van wordt, zijn er ook diverse kruiden en specerijen, die de werking van lever en gal ondersteunen. En deze groenten, kruiden en specerijen zijn ook nog vaak goed te combineren. Vooral het voorjaar is een goede tijd om extra aandacht aan de lever te besteden en te reinigen. De “vastentijd” valt niet voor niets in het voorjaar: de tijd van vasten en transformeren.

Bioactieve Bietjes

De smaak bitter komt amper meer in het voedselpakket voor. Dat is jammer, want deze smaak heeft een sterk geneeskrachtige werking op de lever. Bitterstoffen activeren de afgifte van gal in de darmen. De gal stimuleert de stoelgang, want via de gal loost de lever zijn afvalstoffen in de darmen. De maag houdt ook van bitter en maakt meer maagsap aan wanneer dit voldoende in het eten zit.

Veel bioactieve stoffen in groenten en fruit hebben een bittere smaak. Voorbeelden zijn uien en knoflook, witlof, andijvie, groenlof, flavonoïden uit citrusfruit en groene thee, indolen uit de koolfamilie, polyfenolen in groene thee en druiven en terpenen in kersen en de schil van citrusfruit en rozemarijn. Al deze bioactieve stoffen helpen de lever bij het vangen van vrije radicalen en het verwijderen van toxines. Bitterstoffen zitten vooral in het vlies van graan, het velletje om de noot en de schil en / of pit van groenten en fruit. Bij het raffineren van volle granen, suikerbiet en fruit tot witbrood, witte suiker en vruchtensap verdwijnen deze geneeskrachtige bitterstoffen. Om onze lever en galwegen te ondersteunen is het dus beter om weer volwaardige – liefst biologische – voeding te nemen.

11 Voedingsmiddelen die de lever ondersteunen

  1. Paardenbloem: antioxidant en ontstekingsremmer, verbetert leverfunctie. De wortel en het blad is eetbaar in salades en bevatten veel voedingsstoffen om de lever, de gal en de spijsvertering te ondersteunen. Vooral in het voorjaar zijn de jonge bladeren smakelijk. Later worden ze bitter.
  2. Zoethout: bevat glycyrrhizine, dit versterkt interferon en beschermt daarmee de lever tegen gifstoffen.
  3. Artisjok: antioxidant, helpen tegen oxidatieve stress, ondersteun vernieuwd levercellen en stimuleert galen kan triglyceriden verlagen.
  4. Kurkuma: geelwortel, stimuleert enzymen en is effectief bij de behandeling van hepatitis B en kan ook leververvetting               verlagen. Vergroot de lever ontgiftingscapaciteit om bekende kankerverwekkende stoffen uit de voeding actief af te voeren.
  5. Appels: zijn rijk aan pectine om toxines vrij te maken en bevatten ook appelzuur, wat helpt om lever- en nierstenen te voorkomen.
  6. Witlof: levertonicum, verhoogt galproductie en kan de vorming van leverstenen zowel als galstenen voorkomen. Het helpt tegen de effecten door teveel koffie- en alcoholconsumptie.
  7. Krulzuring: Zuring, wat wordt gebruikt om het bloed te zuiveren, is ook één van de krachtigste kruiden om de lever te ontgiften en galproductie te stimuleren, zodat de vertering en darmbewegingen worden gesteund, wat zorgt voor het verwijderen van afval uit het lichaam.
  8. Bieten: bevatten veel flavonoïden en een stof genaamd betanine, waarvan is gebleken dat het de levergesteldheid in zijn algemeenheid ondersteunt. Het maakt het makkelijker om afvalproducten die de lever heeft uitgefilterd uit het lichaam te verwijderen.
  9. Mariadistel: De zaden bevorderen de productie van gal, ondersteunen de galafvoer en versterken het ontgiftingsproces. De zaden kunnen de groei van nieuw weefsel in de lever te stimuleren. Het weefsel kan namelijk verdwijnen door natuurlijke aandoeningen of ziektes. Een aftreksel van deze zaden helpt om het cholesterolgehalte doeltreffend onder controle te houden en voorziet het lichaam ook van grote hoeveelheden antioxidanten, die belangrijk zijn om vrije radicalen te doen verdwijnen. Daarnaast helpen de zaden ook om ontstekingen van de lever en de galblaas te voorkomen. Vroeger werden ook de bladeren van deze plant gegeten, door eerst de stekels te verwijderen en dan te koken. Deze plant is al beschreven in de 12de eeuw door Hildegard von Bingen (Venusdistel).
  10. Groene thee: wordt algemeen beschouwd als gunstig voor de gezondheid en heeft ook bepaalde voordelen voor de lever. Groene thee bevat veel antioxidanten. Uit een studie onder patiënten die leidden aan een niet-alcoholische leververvetting (kan ontstaan door overmatige suiker consumptie) bleek dat de vetopslag in de lever verminderde door het drinken van (12 weken lang) groene thee.
  11. Rammanas: zwarte radijs, bevat zwavelhoudende olie en is heilzaam voor lever en gal. Kan als groenten in salades worden gegeten of in een smoothie worden verwerkt.

Door voldoende van deze voedingsmiddelen te gebruiken, kan onze lever zijn belangrijke werk in ons lichaam blijven uitvoeren. Een lever in harmonie zorgt voor een goede immuniteit, een goed gewicht en een ontspannen, prettig gevoel. Wie lief is voor zijn of haar lever, is beter in balans en heeft meer plezier in het leven.

Hartelijke groet,

Corry van der Voort,
Verpleegkundige en Orthomoleculair geneeskundige.

Nageslagen literatuur:

  • Shen CY1, Jiang JG1, Yang L1, Wang DW2, Zhu W2. Anti-ageing active ingredients from herbs and nutraceuticals used in traditional Chinese medicine: pharmacological mechanisms and implications for drug discovery. PMID: 27659301
  • Lee YS1, Kang OH, Choi JG, Oh YC, Chae HS, Kim JH, Park H, Sohn DH, Wang ZT, Kwon DY. Synergistic effects of the combination of galangin with gentamicin against methicillin-resistant Staphylococcus aureus. PMID:18604497.
  • Vismans/visman/algemeneziekteleer, klinische fysiologie, interne geneeskunde. Uitgeverij De Rijdstroom .
  • Kuiden encyclopedie: Das große Handbuch der Krauter und Heilpflanzen. Vertaling Claudis Dispa Vitataal; Veltman uitgeverij.
  • Christiane Beerlandt: Sleutel tot zelf-bevrijding Altinna, Petiet
  • Kenniscentrum Natuur Diëtisten Nederland, De Waal Malefijt M
  • https://authoritynutrition.com/11-foods-for-your-liver
  • https://gezonderleven.com/kruiden-lever-zuiveren