Vermoeidheid en koolhydraten

Koolhydraten lijkt wel het meest favoriete voeding te zijn voor veel mensen. Kan dat een oorzaak zijn, dat er zoveel mensen afgebrand en moe zijn? En hoe was dat vroeger dan met die zware lichamelijke arbeid? Toen werden er toch ook koolhydraten gegeten.

Hoe het was.

Net na de tweede wereldoorlog was er relatief weinig voedsel, en het voedsel wat er was, werd gekocht in een “levensmiddelen” winkel. Naast de broodmaaltijd was en ’s middags de warme maaltijd, die over het algemeen bestond uit aardappelen met vet (jus), groenten en een paar keer in de week een stukje vlees. Verder kwamen de bonen en peulvruchten op tafel. Buitenlandse gerechten uit de Italiaanse keuken (pasta’s) of de Chinese keuken was niet aan de orde. Misschien een enkeling in de grote steden. Eten in een restaurant was iets voor heel bijzondere gelegenheden.
Na de tweede wereldoorlog deed ook de voedingsindustrie (voedingstechnologie) zijn intrede. Met de komst van de gastarbeiders in de jaren 60 van de vorige eeuw werden ook andere eetgewoonten meegenomen. Diverse restaurantjes deden hun intreden. De eerste zelfbedieningswinkel was er al 1946. Dit bereidde zich langzaam uit tot de nu bestaande supermarket. De eerste kant en klare maaltijd uit de diepvries was er al langer, maar sinds 1990 is deze ook te vinden in het koelvak van de supermarket. Dat betekent, dat er langzaam maar zeker steeds minder wordt gekookt, met steeds minder producten vers van het land. Zelfs in de “gezondheid herstellende instellingen” zoals ziekenhuizen en verpleeghuizen is de grote keuken verdwenen. Daarmee verdween ook de individuele aanpassingen en diëten, die vroeger heel normaal waren in deze instellingen. En daarmee ook het voorbeeld voor de leek, hoe door middel van voeding de gezondheid kan worden bevorderd en hersteld.

Ontwikkelingen die de gezondheid bedreigen.

De mens kan zijn genen aanpassen aan een veranderende leefomgeving. Dit gaat echter heel langzaam. Onze genen veranderen gemiddeld met een snelheid van ongeveer 0,5% per miljoen jaar. En dan nog alleen op het gebied van natuurlijke voedingsmiddelen vanuit een ander klimaat. Denk bijv. eens aan de eskimo. In die noordelijkste omgeving groeien geen groenten. De stofwisseling van de eskimo is dan ook sterk ingesteld op een visrijk menu.
Als je echt gezond oud wilt worden, genieten wil van het leven en ook van je werk, dan is het noodzakelijk om over voldoende energie te beschikken. Deze energie is als allereerste te verkrijgen door verse voeding te gebruiken waarvan 50% uit groenten bestaat. Deze groenten bevatten vitamine, mineralen, spoorelementen en vezels, welke weer helpen om de stoelgang te bevorderen.
Daarnaast is een goede spijsvertering van belang voor een goede opname van de voedingsstoffen. En die zitten nu net in de verse producten, die onbewerkt zijn, met name de groenten. Dat vraagt er dus om, om toch zelf te koken en bewust boodschappen te doen.
Door de 24 uurs economie is er weinig rust meer. Daarom zal je deze zelf dienen te creëren. Een boek lezen geeft meer rust dan continue met je telefoon of computer bezig te zijn. Zitten is het “nieuwe” roken. Met andere woorden: de mens is niet gebouwd voor een zittend leven, maar om elke dag minimaal een paar uur te bewegen. Die beweging zorgt er ook voor dat de bloedsuikerspiegel in balans kan blijven.

 

Suikers, het zoete gevaar.

Er is nog nooit zoveel snel opneembare koolhydraten gegeten als nu. Diverse vormen van brood, pasta’s, aardappelen, ze verhogen allemaal de bloedsuiker-spiegel. Daar tegenover staat, dat bonen en peulvruchten de bloedsuiker nauwelijks verhogen, ook al bevatten ze kool- hydraten, omdat de suikers uit deze producten maar heel langzaam vrijkomen. Dat telt ook, zij het in wat mindere mate, voor bepaalde wortel gewassen zoals de rode bataat, wortelpeterselie en knolselderij omdat deze gewassen veel vezels bevatten. Deze vezels voorkomen, dat de aanwezige koolhydraten snel opgenomen worden in het bloed. En die vezels zijn weer belangrijk voor een goede darmflora en een normale stoelgang. Fruit, als natuurproduct is niet sterk bloedsuiker verhogend, omdat een deel van de fructose eerst in de lever pas kan worden omgezet naar glucose. De lever kan dat maar in beperkte mate doen. Daarom is het zinvol om wel fruit te gebruiken, maar in beperkte mate.
De snel opneembare suikers komen veel voor in alle bewerkte producten. Het verhoogd de bloedsuikerspiegel. Om deze bloedsuikerspiegel binnen de perken te houden wordt onder invloed van hormonen insuline vrijgemaakt, die de suiker uit het bloed haalt en opslaat als glycogeen in de lever en de spieren. Hoe meer snel opneembare suiker je per maaltijd eet, of vaak tussendoortjes met snel opneembare suikers, hoe meer insuline vrij gemaakt wordt. Daardoor zakt de bloedsuiker snel en is er snel weer “honger”. Houdt dit proces langer aan, worden de cel receptoren ongevoeliger voor de insuline en kan de suiker minder snel de cel in komen. Er is dan steeds meer insuline nodig

Mogelijke gevolgen

Als het lichaam steeds meer insuline nodig zal hebben om de hoeveelheid suiker af te breken, zal de alvleesklier – het orgaan dat de insuline aanmaakt –  overuren draaien om de suikerspiegel in balans te houden. Dat is niet alleen vervelend voor de overuren draaiende alvleesklier maar ook voor een heleboel andere organen. Het vergroot het risico op tal van aandoeningen, waarbij laaggradige ontstekingen ontstaan, ten gevolge van de hoge suiker- en insuline spiegels
Te veel geraffineerde koolhydraten zorgen er voor dat er te korten ontstaan van o.a. vitamine B complex, zink, chroom en mogelijk ook nog andere mineralen en spoorelementen.
Genoemde vitaminen en mineralen tekorten ondermijnen het immuunsysteem, mensen kunnen daardoor erg moe worden. Waarbij opvalt, dat bepaalde uren op de dag weinig of geen energie is, of ’s nachts een paar uur wakker liggen. Diabetes 2 is een bekende “ziekte”, waarbij de suikerstofwisseling is verstoord. Maar ook al uit de klachten zich niet als diabetes, kan een verstoorde suikerstofwisseling de basis zijn van heel veel ziekten.

Heeft u hier vragen over, of wilt u er meer van weten, dan kunt u zich melden bij Corry van der Voort, verbonden aan het New Health Centre in Sneek, Kleinzand 151.
Corry van der Voort, verpleegkundige, orthomoleculair geneeskundige

Nageslagen literatuur:

  1. Chenq WW, Zhu Q², Zhang HY. Mineral Nutrition and the Risk of Chronic Diseases: A Mendelian Randomization Study. PMID:30759836
  2. Muskiet F. Suiker is net zo schadelijk als roken’ Interview Frits Muskiet
  3. Ley SH1, Hamdy O2, Mohan V3, Hu FB4   Prevention and management of type 2 diabetes: dietary components and nutritional strategies. PMID:24910231
  4. Udayappan SD1, Kovatcheva-Datchary P2, Bakker GJ1, Havik SR1, Herrema H1, Cani PD3, Bouter KE1, Belzer C4, Witjes JJ1, Vrieze A5, de Sonnaville ESV5, Chaplin A1, van Raalte DH6,7, Aalvink S4, Dallinga-Thie GM1, Heilig HGHJ4, Bergström G2, van der Meij S8, van Wagensveld BA9, Hoekstra JBL5, Holleman F5, Stroes ESG1, Groen AK1,10, Bäckhed F2,11, de Vos WM4,12, Nieuwdorp M1,2,5,6,7. Intestinal Ralstonia pickettii augments glucose intolerance in obesity. PMID:29166392
  5. Karamali M1, Bahramimoghadam S1, Sharifzadeh F1, Asemi Z2 Magnesium-zinc-calcium-vitamin D co-supplementation improves glycemic control and markers of cardiometabolic risk in gestational diabetes: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. PMID:29316405
  6. Muskiet F. Onze voeding moet gebaseerd zijn op eetpatroon oermens’ 4 maart 2008